Η πρόσφατη παρέμβαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, με την οποία ζητείται από τις ελληνικές αρχές να διασφαλίσουν την άμεση πρόσβαση πρόσφυγα στην διαδικασία ασύλου στην Αττική, αναδεικνύει ένα πρόβλημα που το Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων συναντά πλέον στην καθημερινή του δουλειά.
Το δικαίωμα στο άσυλο είναι θεμελιώδες δικαίωμα. Δεν αρκεί όμως να κατοχυρώνεται νομικά. Πρέπει να μπορεί και να ασκηθεί στην πράξη.
Μέσα από το Help Desk του ΕΦΠ και την καθημερινή μας επαφή με τις προσφυγικές κοινότητες, συναντάμε άτομα και οικογένειες που βρίσκονται στην Αθήνα και την Αττική και προσπαθούν επί εβδομάδες ή και μήνες να καταγράψουν αίτημα ασύλου, χωρίς να τα καταφέρνουν.
Αυτό δεν σημαίνει απλώς ότι καθυστερεί μια διοικητική διαδικασία.
Χωρίς καταγεγραμμένο αίτημα, οι άνθρωποι παραμένουν ουσιαστικά νομικά και κοινωνικά αόρατοι. Βρίσκονται σε ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο αστεγίας, εκμετάλλευσης και αποκλεισμού και δυσκολεύονται να έχουν πρόσβαση ακόμη και στις περιορισμένες υπηρεσίες υποστήριξης που παρέχουν δημόσιοι φορείς και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι άνθρωποι που προσπαθούν να ζητήσουν προστασία μπορεί, πριν καταφέρουν να καταγράψουν το αίτημά τους, να βρεθούν αντιμέτωποι με σύλληψη, ποινική δίωξη και κράτηση λόγω της μη νόμιμης παραμονής τους στη χώρα.
Δημιουργείται έτσι ένα απαράδεκτο αδιέξοδο: ο άνθρωπος δεν μπορεί να καταγράψει το αίτημά του, αλλά ταυτόχρονα κινδυνεύει να τιμωρηθεί επειδή δεν διαθέτει το καθεστώς που θα αποκτούσε μέσα από αυτή ακριβώς τη διαδικασία.
Για το Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων, η πρόσβαση στο άσυλο δεν μπορεί να εξαρτάται από το αν λειτουργεί μια ηλεκτρονική πλατφόρμα ή από το αν ένας άνθρωπος έχει δικηγόρο για να διεκδικήσει ένα δικαίωμα που ήδη έχει.
Χρειάζεται άμεσα ένας πραγματικά προσβάσιμος και ασφαλής τρόπος καταγραφής αιτημάτων ασύλου στην Αττική και σε ολόκληρη τη χώρα, χωρίς τον φόβο σύλληψης και ποινικοποίησης ανθρώπων που προσέρχονται στις αρχές για να ζητήσουν προστασία.
Η παρέμβαση του ΕΔΔΑ πρέπει να αποτελέσει αφορμή για άμεση λύση, όχι μόνο για τη συγκεκριμένη περίπτωση, αλλά για όλους τους ανθρώπους που βρίσκονται σήμερα στην ίδια κατάσταση.
Το δικαίωμα στο άσυλο πρέπει να είναι πραγματικό, προσβάσιμο και ασφαλές για όλους όσοι ζητούν προστασία.
